Categories
Hartklop

Bou en handhaaf gesonde grense in jou verhoudings

En Hy het uit een bloed al die nasies van die mensdom gemaak om oor die hele aarde te woon, terwyl Hy vooraf bepaalde tye en die grense van hulle woonplek vasgestel het, (Acts 17:26) 

Vanaf die vroegste tye af, leef groeperinge van mense binne bepaalde grense. Ons lees van nasies se bepaalde grense alreeds in Gen 10:19, en spesifiek Nimrod se ryk.  Vandag leef ons in ‘n meer pluralistiese samelewing waar mense probeer om grense te vervaag, of te verwyder. Verwydering van grense het bepaalde voordele maar ook verseker nadele. Ek staan verstom in ons werk in plakkerskampe, om te sien hoe vinnig ‘n nuwe plakker ‘n heining oprig nadat hy die slaapstruktuur opgerig het. Die mense hou dan ook gewoonlik dit baie netjies en skoon binne hulle bepaalde heining. Ons as mens weet inherent om onsself te beveilig met heinings, ons merk te maak, territoriaal ons area en eienaarskap af te baken. Die probleem is ons sukkel om grense te stel teenoor mense!

Jy het net mag en gesag binne jou bepaalde grens. Die teendeel sal dan ook waar wees, waar jy nie jou grense ooreengekom het nie, is daar dus chaos, twis en stryery.  Iemand wat weet hoe om duidelike grense te stel ten opsigte van hulle tyd, geld en betrokkenheid spreek van emosionele volwassenheid. 

Boundaries define us. They define what is me and what is not me. A boundaryshows me where i end and someone else begins, leading me to a sense of ownership. Knowing what I am to own and take responsibility for gives me freedom. 

Henry Cloud 

Die probleem is, dat nie almal daarvan hou dat daar grense gestel word nie. Sommige mense voel dit perk hulle vryheid in. Die persoon wat die grense stel word gesien as onbeskof, self-geldend en selfsugtig. Ons wil nie aanstoot gee nie, daarom stel ons nie grense nie. Die gevolg is egter dat baie meer mense aanstoot neem as gevolg van die gebrek van grense, omdat almal nie dieselfde waardes, gedrag of werkwyses het nie. Omdat ons nooit grense gestel het nie, voel ons misbruik, oorwerk, en oorrompel deur ongevraagde inmenging, hulpverlening en opinies.  

Buskruit wat aangesteek word ontplof met baie rook en ‘n groot slag, maar kruit wat beperk en begrens word binne in ‘n koeël kan ‘n baie verder afstand teen hoë spoed beweeg.  In antieke tye  is riviere as grens gebruik, later paaie, later kartering met merkers. Wanneer ons ‘n pad bou, moet jy randstene invoeg, anders spoel die pad weg. As hierdie grense noodsaaklik is vir hoe ons grond en eienaarskap bestuur, dan is dit ook netso wesenlik belangrik vir hoe ons verhoudinge bestuur.  

Wanneer ons trou, bou ons ‘n baie definitiewe grens teenoor alle vorige verhoudings, vriendskappe en familie se betrokkenheid in ons lewens. “Daarom sal die man sy vader en moeder verlaat en sy vrou aankleef. En hulle sal een vlees wees.” (Gen 2:24) Dit beteken na jou huwelikseremonie en bevestiging van julle verbond voor God en getuies, moet daar nou grense gestel word. Ouers het nie meer dieselfde rol en invloed in hulle kinders se lewe nie. Die man word die nuwe hoof van die gesin, en alhoewel hy in nederigheid vir advies of hulp kan vra, moet hy nou sy eie besluite neem. Die ouers is nie meer verantwoordelik vir die kinders se versorging nie. Daarom was daar tydens die kontrak fase, sekere praktiese aspekte van werk, verblyf en inkomste onderhandel.  Die man en vrou moet aanmekaar kleef, dit impliseer ‘n skeiding van die ouers.  (LEAVING and CLEAVING) [1] Die kinders moet emosioneel, finansieel en fisies losmaak van die ouers, om in besonder mekaar volkome te kan aankleef. Wanneer een van die kinders nog hulle ouers aankleef, kan die huwelik nie verdiep in hulle eie verbondenheid nie.  Natuurlik is daar respek en eerbied vir die rol van die ouers, maar binne bepaalde grense. 

Daar behoort ook duidelik grense te wees tussen die ouers se tyd, besittings, rolle en die kinders in die huis. Almal kan nie net kom en gaan, en maak soos hulle wil nie, iemand in die gesin gaan daaronder ly.  

  1. Onderhandel en bespreek die daarstelling van grense saam, sonder emosie. Wees prakties, en spesifiek. Noem bedrae, ure en plekname. Stel fisiese bakens. Hierdie kamer is buite perke tussen hierdie bepaalde ure. Wat is die uitsonderings? 
  2. Onderskei wanneer skuldgevoelens, manipulasie en dreigemente gebruik word om grondgebied te verower. Oorloë gebeur wanneer ‘n sterker nasie die swakker nasie se grond wil bekom. Daar behoort vreedsaam onderhandel te word, om ‘n wen-wen oplossing te kry, waarby alle party te vrede is.  
  3. Weet wat is jou grense: Ons kan nie alles doen vir almal nie. Ons het almal verskeie beperkinge en grense met betrekking tot ons energie, tyd, en geld. Ons het emosionele en intellektuele, vaardigheid beperkinge. Ek is vir my self verantwoordelik, en moet daarom onderhandel met die mense om my, wat elkeen se bepaalde grense is om ‘n wederkerige kompromie te eerbiedig. Dit beteken ek moet ook die mense om my se beperking ken. 
  4. Ons hoef nie te verbintenisse te maak met mense wat nie dieselfde waardes as ons het nie. Ons behandel alle mense met respek, en eerbied, maar nie almal is ons hartsvriende nie.  Indringers met verskuilde selfsugtige agendas, versteur die vrede. Ons moet veg om almal in die gesin se keuse van verbintenisse sorgvuldig te kies volgens die waardes van die bepaalde gesin. Behou die eenheid van die gesin.  
  5. Ons het altyd ‘n keuse. Ons is verplig om niks te doen, waartoe ons nie instem nie.  Jy kan kies, en vir ‘n persoon dit reguit stel hoe die persoon met jou moet handel. Dis soos ‘n sake kontrak, vir ons om met mekaar saam te werk stem ons in tot hierdie bepaalde betalings terme en dienslewering standaarde. Indien dit nie nagekom word nie. Kan ons nie voortaan besigheid doen nie. 

Vir meer inligting oor grense sien Henry Cloud se boek, en webtuiste. [2]


[1] Walk through the Bible Biblical portrait of Marriage https://www.youtube.com/watch?v=Cs4D8h-kFGY

[2] https://www.boundaries.me 
Boundaries Updated and Expanded Edition: When to Say Yes, How to Say No To Take Control of Your Life
by HarperCollins Publishing
Learn more: https://www.amazon.com/dp/B06XFKNB2Y/ref=cm_sw_em_r_mt_dp_U_MP9fFb470PTXS

Categories
Hartklop

Hoekom Trou?

Hoekom moet ons trou? 

‘n Bybelse fundering

In die lig van al hoe meer huwelike wat eindig in die skeihof, al hoe meer jongmense wat saambly, huwelik seremonies wat te duur geraak het, en tans te midde van Covid 19 nie kan plaasvind nie, is die onwillekeurige vraag: Hoekom moet ons trou? Dis tog net ‘n papier. Is ons nie voor die Here getroud as ons alreeds saam geslaap het nie? 

Alvorens ons hierdie vraag kan beantwoord: Hoe seker is jy dat jy die res van jou lewe verbind wil wees aan een persoon? Hoe weet ek dit is my lewensmaat? Dis ‘n bespreking vir ‘n ander tyd. 

Die bevel om te trou:

Die bevel om dat persone moet trou, ‘n huwelikverbond kontrak maak word in die skrif bepaal vir: 

Om saam kinders te verwek en groot te maak. (Gen 2:21-24) 

Om ‘n vredeskontrak tussen nasie te beslis. (Deut 21:10-14) 

Die verkragter moes met slagoffer trou. (Deut 22:28-29) 

Die naaste familielid moes met die weduwee en kinderlose vrou van sy broer trou, om sy natalingskap te verseker. (Deut 25:5-6) 

Dis interessant dat romantiese liefde nie ‘n rede volgens die skrif is vir huwelikbevestiging nie. In Bybelse tye, was huwelike deur die onderskei gesinne gereël.  Die naaste wat ons kom aan romantiese liefde is die boek Hooglied.  

Die fokus dus van die skrif is die kinders: Die Here het man en vrou een gemaak, een in liggaam en gees. En waarom een? Omdat Hy wil hê dat daar ‘n nageslag moet wees

wat Hom eer. (Mal 2:15) Sielkundiges, beraders en maatskaplike werker is dit eens: vir kinders om as gesonde gebalanseerde volwassenes op te groei het hulle ‘n standvastige, stabiele huisgesin nodig, wat voortbou van generasie tot generasie.  ‘n Gesin waar beide die ouers ‘n betrokke is aan die opvoedkundige proses van die kind se opvoeding, veral ten opsigte van waardes. Waardes word deur modellering en voorbeeld oorgedra.  

Drie fases van die huwelikverbond: 

Die Bybel verduidelik drie fases and aspekte van die huweliksverbondsluiting: 

  1. Kontrak (Contract) 
  2. Voltrekking (Consummate) 
  3. Feesviering (Celebration) 

Isak en Rebekka: 

  1. Kontrak (Gen 24:33; 51-53; 57-58) 
  2. Voltrekking (Gen 24:64-67) 

Jakob & Leah 

  1. Kontrak (Gen 29:15-20
  2. Voltrekking (Gen 29:21-26) 
  3. Feesviering (Gen 29:27-28) 

Jakob & Ragel 

  1. Kontrak (Gen 29:27) 
  2. Voltrekking (Gen 29:30) 
  3. Feesviering (Gen 29:27-28) [1]

Kontrak:

In Bybelse tye is die kontrak deur die ouers onderhandel, die bruidsprys is bepaal en aan die ouers betaal soos, nog regoor Afrika en die ooste die norm is.  Die kontrak was veral bepalend om toe te sien, dat die paartjie self-versorgend is, en dat daar voorsiening gemaak is vir hoe hulle gaan leef.  Kwessies soos huisvesting en toekomstige voorsieninge vir die gesin is vasgestel. 

Voltrekking: 

Die OT huweliksverbond is voltrek in die Chuppa Tent,[2] waarna die bloedbevlekte doek uitgebring is om maagdelikheid te bewys.  D.W.S die verbondsdaad het tydens die seksdaad gebeur. Bloed: ons kan nie skei nie.  Ons kan nie na ons dood, ons testament verander nie. Daarom word daar in die Bybelse verbondsluiting ‘n dier doodgemaak in 2 gedeel, en die 2 persone stap ‘n syfer 8 roete tussen die stukke vleis. Dit simboliseer dat ons ook nie die kontrak sal KAN verbreek nie. Na verbondsluiting KAN ons nie skei nie.  Die syfer 8 simboliseer ewigheid. Daar ‘n ring aan ‘n vinger, ‘n ewigheid simbool.  Sommige maak dan derhalwe die afleiding dat dit dan nie nodig is vir paartjies om wettiglik te trou nie. Hulle is voor die Here getroud. Waarom het Jesus dan nie die vrou wat by ‘n man gebly het, se verbintenis bekragtig nie? “Dis reg wat jy nou gesê het: ‘Ek het nie ‘n man nie.’ Jy het reeds vyf gehad, en die een wat jy nou het, is nie jou man nie.” (Joh 4:17) Dit beteken dat daar tog ‘n publieke seremonie moet plaasvind, waarby getuies betrek word, om jou eenheid en eenwording te verkondig. 

Feesviering:

Omdat daar nie baie melding gemaak word van die program van die huwelikseremonie in die Bybel nie, en dit ook deur die eeue verkillende vorms aangeneem het, word die afleiding gemaak dat dit nie belangrik is nie. Tog is dit duidelik dat in Bybelse tye, daar ‘n baie noue band was tussen die paartjie en die uitgebreide gesin en gemeenskap. Die hele gemeenskap is genooi.  (Joh 2) Huwelike is nie gesien as ‘n romantiese ontvlugting van 2 persone teenoor die res van die familie nie. Hierdie neiging is deur Hollywood populêr gemaak, dat 2 verliefde persone teenoor die hele gemeenskap en familie staan.  Hierdie konsep is vreemd tot die Bybel; jou lewe, werk, voorsiening, en oorlewing was afhanklik van die gemeenskap.  Isolasie was bloot nie moontlik nie.  Die uitgebreide familie het gehelp kinders grootmaak, versorg, kinders geleer en mekaar beskerm. Die wettige publieke seremonie was dus onombeerlik en belangrik. Dis hier waar die hele gemeenskap hulle goedkeuring, maar ook hulle ondersteuning aan die jong paartjie aanbied.  

Die mees belangrikste deel van die publieke verbintenis en beloftes wat gemaak word, is die spreekwoordelike streep wat getrek word: Ek belowe my trou nou aan een persoon. 

Die verbreking van hierdie trou en beloftes word ten sterkte deur die Bybel veroordeel as egbreek! (Exo 20:14; Deut 5:18; Mat 5:27; 19:18; Rom 7:3; 13:9) Die huweliksverbond word gesien as heilig, met die oog op die heiligmaking van die man en vrou, om die ideale omstandighede te skep vir kinders om in die wee van die Here groot te word.  

Die straf wanneer iemand die eg breek

Egbrekers sal gestraf word: Dood (Gen 20:7; Lev 20:10) Verskriklike oordeel (Eze 16:35-41); hulle het bloed op hulle hande (Eze 23:45; Mal 2:10-17) Sal nie die koninkryk of hemel sien nie (Rev 22:14-15).  

Hoekom is al hierdie inligting vandag nog relevant? 

  1. Romantiese liefde is nie genoeg om ‘n leeftyd te hou, tot op jou oudag wanneer mens meer afhanklik van mekaar raak nie en meer opofferings moet maak nie.  
  2. Nie die huwelikseremonie of die amptelike dokumente verseker getrouheid aan mekaar nie. Dit kos harde werk van verhoudingsbou, en saamgroei om enduit getrou aan mekaar te bly.  Beide partye moet opgroei in volwassenheid van selfopoffering, lojaliteit, respek en wederkerige samewerking. Die huwelik is ‘n reis in selfverloëning, waarby albei partye groei in die gestalte van Jesus vir mekaar. 
  3. Die einddoel is eenwording, dieselfde eenwording wat in die Godheid bestaan. Uiteindelik is die drie-eenheid vir ons ‘n voorbeeld van hoe die hele gesin eerbied, respek en enkelvoudig fokus leef. 
  4. Die huwelik word die fondament, vastegrond, veilige plek, waar kinders op groei, en kleinkinders en uiteindelik agterkleinkinders floreer.  
  5. Daar is veiligheid in huwelik ten opsigte van afsterwe, testament, nalatenskap vir kinders, en uitgebreide gesin wat kan help.  Hospitale vra, wie is die naasbestaandes.  
  6. Huwelik is die ultimate liefdesverklaring. Ek wil laat die son, maan en sterre, regerings en mense, bure en familie weet aan wie ek trou belowe.  Ek belowe die trou van my hart aan een persoon. Die trou van my seksualiteit. Die trou van my fokus en werk om saam ‘n lewe te bou, vir ons kinders, en hulle kinders. 

[1] https://www.bible.ca/marriage/ancient-jewish-three-stage-weddings-and-marriage-customs-ceremony-in-the-bible.htm

[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Chuppah